Poradnik · Faktury i podatki
Faktura B2B freelancera 2026: jak wyliczyć stawkę i co odliczyć
Kwota netto na fakturze to nie to, co trafia na twoje konto. Odejmujesz od niej składki, koszty, podatek i składkę zdrowotną. Dlatego stawkę liczy się od końca: od tego, ile ma zostać. Liczby dotyczą 2026 roku.
Faktura B2B freelancera: co musi się na niej znaleźć
Zgodnie z art. 106e ust. 1 ustawy o VAT faktura powinna zawierać m.in.:
- kolejny numer, który jednoznacznie identyfikuje fakturę,
- datę wystawienia,
- imiona i nazwiska lub nazwy sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy,
- numer NIP sprzedawcy i nabywcy,
- datę wykonania usługi, jeśli różni się od daty wystawienia,
- nazwę usługi oraz jej zakres lub ilość,
- cenę jednostkową netto i wartość sprzedaży netto,
- stawkę podatku, kwotę podatku i kwotę należności ogółem.
Wyrazy „metoda kasowa”, „samofakturowanie”, „odwrotne obciążenie” i „mechanizm podzielonej płatności” (przy fakturze powyżej 15 000 zł i usługach z załącznika nr 15) umieszcza się tylko w przypadkach, których dotyczą. Jak wypełnić fakturę, gdy korzystasz ze zwolnienia z VAT, ten poradnik nie rozstrzyga.
Do kiedy wystawić fakturę i co z KSeF
Fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wykonano usługę (art. 106i ust. 1). Za usługę z października masz więc czas do 15 listopada. Jeśli klient zapłacił z góry całość lub część, termin liczy się od miesiąca, w którym przyszła zapłata, i też wynosi 15. dzień następnego miesiąca.
Faktury wystawia się w Krajowym Systemie e-Faktur. Obowiązek zaczął się 1 lutego 2026 dla podatników, którzy w 2024 roku sprzedali za ponad 200 mln zł, i 1 kwietnia 2026 dla pozostałych. Jest wyjątek: jeśli wartość sprzedaży dokumentowana fakturami za okresy miesięczne nie przekracza 10 000 zł brutto, do końca 2026 roku nie masz obowiązku wystawiania faktur w KSeF. Otrzymywanie faktur w KSeF jest obowiązkowe od 1 lutego 2026. Czy samo zwolnienie z VAT zwalnia z KSeF, tego ten poradnik nie rozstrzyga. Sprawdź to na stronie KSeF (link w źródłach niżej).
VAT: zwolnienie do 240 000 zł
Nie doliczasz VAT do faktury, jeśli twoja sprzedaż (bez podatku) nie przekroczyła 240 000 zł ani w poprzednim, ani w bieżącym roku podatkowym (art. 113 ust. 1). Od 1 stycznia 2026 limit wynosi 240 000 zł, wcześniej było to 200 000 zł.
To zwolnienie ma dwie strony. Nie doliczasz VAT, ale nie odliczasz też podatku naliczonego z zakupów. Gdy przekroczysz limit, stosujesz stawkę podstawową 23%. Ustawa podaje jako podstawową stawkę 22% (art. 41 ust. 1), jednak od 1 stycznia 2024 roku art. 146ef podnosi ją do 23%. Przepis działa do końca roku, w którym spełniony jest warunek dotyczący wydatków obronnych. Koniec tego okresu ogłasza Minister Finansów w Monitorze Polskim do 31 października. Przeliczysz to w kalkulatorze VAT.
Od faktury do tego, co zostaje: podatek
Podatek zależy od wybranej formy opodatkowania:
- skala podatkowa: do 120 000 zł dochodu rocznie 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł, a powyżej 10 800 zł plus 32% nadwyżki ponad 120 000 zł,
- podatek liniowy: 19% podstawy opodatkowania,
- ryczałt: stawka od przychodu, która zależy od PKWiU usługi, a nie od nazwy zawodu.
Przy ryczałcie dla freelancerów ważne są stawki:
- 12% dla usług związanych z oprogramowaniem, doradztwem w zakresie sprzętu i oprogramowania oraz zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi (PKWiU 62.01, 62.02, 62.03.1),
- 14% dla usług architektonicznych i inżynierskich (dział 71) oraz specjalistycznego projektowania (74.1),
- 15% dla usług prawnych, rachunkowo-księgowych, doradztwa podatkowego i doradztwa związanego z zarządzaniem,
- 17% dla wolnych zawodów.
Badania naukowe i prace rozwojowe (dział 72) to 8,5% do 100 000 zł i 12,5% od nadwyżki. Dopasuj stawkę do PKWiU swojej usługi, a nie do tego, jak ją nazywasz.
Składki: ile zabiera ZUS i zdrowotna
Podstawa składek społecznych wynosi nie mniej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Na 2026 rok to 5 652 zł (60% z 9 420 zł). Stopy to 19,52% na emerytalną, 8,00% na rentowe, 2,45% na chorobową i od 0,40% do 8,12% na wypadkową. W kalkulatorze faktury pełne składki społeczne (z dobrowolną chorobową i Funduszem Pracy, bez zdrowotnej) wynoszą 1 926,76 zł miesięcznie. W pierwszych 24 miesiącach działalności podstawa może być niższa, nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia, czyli 1 441,80 zł. Składki społeczne wynoszą wtedy w kalkulatorze 456,18 zł miesięcznie. Nie dotyczy to osób, które w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadziły pozarolniczą działalność. Wariant dla siebie sprawdzisz w kalkulatorze ZUS przedsiębiorcy.
Składka zdrowotna zależy od formy opodatkowania:
- skala: 9% podstawy wymiaru,
- podatek liniowy: 4,9% podstawy, ale nie mniej niż 9% minimalnego wynagrodzenia z pierwszego dnia roku, czyli 432,54 zł (9% z 4 806 zł),
- ryczałt: roczna podstawa to 60% (przychód do 60 000 zł), 100% (od 60 000 do 300 000 zł) albo 180% (powyżej 300 000 zł) przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, które ogłasza Prezes GUS.
Jak wyliczyć stawkę od końca
Zamiast pytać, ile zostaje z danej faktury, zacznij od kwoty, którą chcesz mieć na rękę. Rachunek ma trzy kroki:
- Krok 1. Ustal cel: ile ma zostać na rękę w miesiącu.
- Krok 2. Wylicz dochód, z którego po podatku i składce zdrowotnej zostanie ten cel.
- Krok 3. Dodaj do dochodu składki społeczne i koszty. Wynik to faktura netto, a po podzieleniu przez liczbę godzin stawka.
Przy podatku liniowym z każdej złotówki dochodu podatek zabiera 19 groszy, więc zostaje 0,81. Zdrowotna to 4,9% dochodu, ale nie mniej niż 432,54 zł. Do dochodu ok. 8 827 zł miesięcznie obowiązuje to minimum i wtedy dochód to cel plus 432,54 zł, podzielone przez 0,81. Powyżej ok. 8 827 zł zdrowotna to już 4,9%, a dochód to cel podzielony przez 0,761 (czyli 1 minus 0,19 minus 0,049).
Przykład: cel 6 000 zł na rękę, podatek liniowy, składki społeczne 1 927 zł, koszty 500 zł miesięcznie
Dochód: (6 000 plus 432,54) podzielone przez 0,81 = 7 941,41 zł
Faktura netto: 7 941,41 plus 1 927 plus 500 = 10 368,41 zł
Kontrola: podatek 19% z 7 941,41 zł to 1 508,87 zł. Zdrowotna 4,9% wyszłaby 389,13 zł, więc obowiązuje minimum 432,54 zł.
Na rękę: 10 368,41 minus 1 927 minus 500 minus 1 508,87 minus 432,54 = 6 000,00 zł
Stawka godzinowa netto: przy 120 godzinach fakturowanych w miesiącu 10 368,41 podzielone przez 120 = ok. 86,40 zł, przy 160 godzinach ok. 64,80 zł.
Nie każda godzina pracy trafia na fakturę. Wstaw do wzoru tylko te godziny, które naprawdę fakturujesz. Przykład jest uproszczony: zakłada jedną fakturę w miesiącu i liczy składki w stałej kwocie.
Co możesz odliczyć
Przy skali i podatku liniowym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem wydatków wymienionych w art. 23 ustawy o PIT (art. 22 ust. 1). Sprzęt do pracy, oprogramowanie i księgowość zwykle wynikają z celu uzyskania przychodu, ale to nie jest gwarancja. Każdy wydatek musi mieć związek z przychodem, a listy wyłączeń z art. 23 ten poradnik nie omawia.
Przy ryczałcie kosztów nie odliczasz. Od przychodu możesz odjąć tylko wydatki wymienione w ustawie o ryczałcie (m.in. z art. 26 ust. 1 ustawy o PIT) i 50% składek na ubezpieczenie zdrowotne. VAT naliczony odliczają płatnicy VAT, a przy zwolnieniu podmiotowym go nie odliczasz.
Gdy nie musisz zakładać firmy
Według art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców działalność nie jest działalnością gospodarczą, jeśli przychód z niej nie przekracza w żadnym miesiącu 75% minimalnego wynagrodzenia, a osoba w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej. W 2026 roku to 3 604,50 zł miesięcznie. Drugi wariant to 225% minimalnego wynagrodzenia w żadnym kwartale, czyli 10 813,50 zł, przy tych samych warunkach.
Policz własną stawkę w kalkulatorze
Wzór z przykładu da się policzyć na kartce, ale kalkulator faktury freelancera pokaże od razu, ile zostaje z konkretnej faktury po składkach, kosztach, podatku i zdrowotnej. Wpisujesz kwotę netto, wybierasz wariant składek i formę opodatkowania. Wynik jest szacunkiem miesięcznym przy jednej fakturze.
FAQ
Do kiedy muszę wystawić fakturę za usługę?
Nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wykonano usługę. Jeśli klient zapłacił z góry całość lub część należności, termin liczy się od miesiąca, w którym przyszła zapłata: też do 15. dnia następnego miesiąca.
Czy freelancer na B2B musi doliczać VAT do faktury?
Nie, jeśli sprzedaż nie przekroczyła 240 000 zł ani w poprzednim, ani w bieżącym roku podatkowym. To zwolnienie podmiotowe: nie doliczasz VAT do faktury, ale też nie odliczasz VAT z zakupów. Po przekroczeniu limitu obowiązuje stawka podstawowa 23%.
Ile z faktury zostaje na rękę?
To zależy od podatku, składek i kosztów. Przykład: przy podatku liniowym, składkach społecznych 1 927 zł i kosztach 500 zł miesięcznie faktura netto musi wynieść ok. 10 368 zł, żeby na rękę zostało 6 000 zł. Własny wariant policzysz w kalkulatorze faktury.
Czy przy ryczałcie można odliczyć koszty?
Nie. Ryczałt liczy się od przychodu, a od przychodu odliczasz tylko wydatki wymienione w ustawie o ryczałcie i 50% składek na ubezpieczenie zdrowotne. Kosztów firmowych, jak przy skali podatkowej czy podatku liniowym, nie odliczasz.
Czy zawsze trzeba zakładać firmę, żeby zarabiać na zleceniach?
Nie. Działalność nie jest działalnością gospodarczą, jeśli przychód z niej nie przekracza w żadnym miesiącu 75% minimalnego wynagrodzenia (3 604,50 zł w 2026 roku) albo w żadnym kwartale 225% (10 813,50 zł), a osoba w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.
Czy fakturę B2B trzeba wystawiać w KSeF?
Obowiązek wystawiania faktur w KSeF obowiązuje od 1 kwietnia 2026 roku dla podatników, którzy w 2024 roku nie przekroczyli 200 mln zł sprzedaży. Jeśli wartość sprzedaży dokumentowana fakturami za dany miesiąc nie przekracza 10 000 zł brutto, do końca 2026 roku obowiązku nie ma.
Źródła
- Ustawa o podatku od towarów i usług, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592
- Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, t.j. Dz.U. 2025 poz. 843
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 199
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1461
- Prawo przedsiębiorców, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1480
- Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2026 roku, Dz.U. 2025 poz. 1242
- Ustawa budżetowa na rok 2026, Dz.U. 2026 poz. 62
- Ministerstwo Finansów: stawki i limity VAT
- KSeF: zakres obowiązkowego KSeF
Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady podatkowej.